Krajowa Sekcja Morska kolejny raz zwróciła sie do Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w sprawie ubezpieczeń polskich marynarzy na statkach polskiej bandery zatrudnianych przez cypryjskiego pracodawcę. W końcu wyraźnie przyznano nam rację. Pracodawca powinien ubezpieczać polskich marynarzy w ZUS. Poniżej pełna odpowiedź z Ministerstwa.
MINISTER
PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ
Jolanta Fedak
DSZ.I.070-2195/KJ/08
Warszawa 12 marca 2008r.
Pan
Janusz Macierewicz
Przewodniczący Krajowej Sekcji
Morskiej Marynarzy i Rybaków NSZZ "Solidarność"
W odpowiedzi na Pana pismo z dnia 14 stycznia 2008r., w sprawie przedstawienia "jednoznacznej interpretacji przepisów dotyczących obowiązku objęcia polskim ubezpieczeniem społecznym polskich marynarzy pracujących na statkach pod polską banderą", uprzejmie wyjaśniam:
W zakresie zabezpieczenia społecznego instytucje ubezpieczeniowe państw członkowskich UE i EOG zobowiązane są do stosowania postanowień wspólnotowych dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, tj.:
Rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408 / 71 z dnia 14 czerwca 1971r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie oraz
Rozporządzenia Rady (EWG) nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. w sprawie wykonywania Rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie.
Na gruncie powołanych rozporządzeń zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym pracowników najemnych oraz osób pracujących na własny rachunek regulują postanowienia Tytułu II Rozporządzenia nr 1408/71, w którym określono zasady ustalania ustawodawstwa właściwego, m.in. zależnie do charakteru zatrudnienia lub wykonywanego zawodu.
Określone w Tytule II Rozporządzenia nr 1408/71 zasady ustalania ustawodawstwa właściwego stosowane są w następujący sposób:
1) zasada ogólna wyrażona wart. 13 ust. 2 Rozporządzenia nr 1408/71, a jeżeli w danym przypadku istnieją odpowiednie przesłanki
2) zasada szczególna wyrażona w art. od 14 do 17 Rozporządzenia nr 1408/71.
W odniesieniu do marynarzy zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym regulują przepisy art. 13 ust. 2 lit. c) oraz art. 14b Tytułu II Rozporządzenia nr 1408/71.
Artykuł 13 ust. 2 lit. c) Rozporządzenia nr 1408/71 zawiera zasadę ogólną, zgodnie z którą osoba zatrudniona na statku pływającym pod banderą państwa członkowskiego podlega ustawodawstwu tego państwa (ustawodawstwo państwa bandery). Wyjątki od tej zasady przewidują postanowienia art. 14b Rozporządzenia nr 1408171 - "Zasady szczególne dotyczące marynarzy" .
Z informacji zawartych w Pana piśmie wynika, że nie zachodzi żadna z przesłanek uzasadniających zastosowanie, wobec marynarzy pracujących na statkach pływających pod polską banderą, zasad szczególnych określonych w art. 14b Rozporządzenia nr 1408/71. W związku z tym do marynarzy, o których mowa w Pana piśmie, ma zastosowanie art. 13 ust. 2 lit. c) Rozporządzenia nr 1408/71, czyli ustawodawstwo państwa bandery, a więc ustawodawstwo polskie. Bez znaczenia dla wskazania właściwości polskiego ustawodawstwa pozostaje fakt, że marynarze "zatrudniani są przez firmę z Cypru za pomocą polskiej firmy agencyjnej" .
Wobec powyższego marynarzy pracujących na statkach pływających pod polską banderą, do których mają zastosowanie postanowienia Rozporządzenia nr 1408/71, należy traktować jako pracowników podlegających obowiązkowi ubezpieczenia społecznego w Polsce - zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt.1) ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007r., nr 11, poz. 74 ze zm.). W takiej sytuacji pracodawca cypryjski jest zobowiązany do zgłoszenia zatrudnionych marynarzy do polskiego systemu ubezpieczeń społecznych oraz do opłacania i odprowadzania za nich składek na ubezpieczenia społeczne w Polsce, zgodnie z zasadami wynikającymi z polskiego ustawodawstwa w tym zakresie. Szczegółowe i prawidłowe informacje na ten temat zostały przekazane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w Szczecinie pismem z dnia 5 stycznia 2007r.
Polscy marynarze pływający na statkach pod banderą polską, ale zatrudnieni przez firmę działającą na terytorium Cypru mogą także skorzystać z możliwości przystąpienia do dobrowolnego ubezpieczenia społecznego w Polsce. Zgodnie bowiem z art. 7 pkt 3) ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych obywatele polscy wykonujący pracę za granicą w podmiotach zagranicznych oraz obywatele polscy wykonujący pracę w podmiotach zagranicznych na terytorium RP, jeżeli podmioty te nie posiadają w Polsce swojej siedziby lub przedstawicielstwa mają prawo do dobrowolnego objęcia ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi. Należy jednak wyraźnie zaznaczyć, że przystąpienie przez marynarza do dobrowolnego ubezpieczenia społecznego może być wyłącznie rozwiązaniem dodatkowym w stosunku do - wynikającego z mocy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych - obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym w Polsce. Skorzystanie z możliwości przystąpienia do dobrowolnego ubezpieczenia społecznego nie zwalnia marynarza z obowiązkowego ubezpieczenia społecznego i nie może być traktowane jako rozwiązanie alternatywne, tj. w zamian za ubezpieczenie obowiązkowe.
Z poważaniem
MINISTER
z up. Jarosław Duda
SEKRETARZ STANU |
